Võng Ngô Đồng: Sản Phẩm Thủ Công Đặc Trưng Của Cù Lao Chàm
Võng Ngô Đồng là một trong những sản phẩm thủ công đặc trưng của đảo Cù Lao Chàm. Được làm hoàn toàn thủ công bởi các nghệ nhân lâu đời trên vùng đảo này, võng Ngô Đồng không chỉ là một sản phẩm dùng để nghỉ ngơi mà còn là một biểu tượng văn hóa độc đáo của người dân nơi đây.
Nghề Đan Võng Ngô Đồng: Hàng Trăm Năm Lịch Sử
Nghề đan võng Ngô Đồng đã tồn tại hàng trăm năm tại xã đảo Tân Hiệp, Cù Lao Chàm. Đây được xem như một nghề thủ công đặc trưng, thể hiện nét văn hóa độc đáo của người dân địa phương. Qua nhiều thế hệ, nghề đan võng Ngô Đồng vẫn được gìn giữ và phát triển, mang lại những sản phẩm tinh xảo và bền bỉ.
Nét Độc Đáo Của Võng Ngô Đồng
Võng Ngô Đồng không giống với những loại võng thông thường, nó được làm từ sợi của thân cây ngô đồng. Cây ngô đồng là một loài cây chỉ mọc trên những mỏm núi cao hay vách đá cheo leo. Rễ cây bám rất chắc vào đá, mặc cho nắng, gió, bão biển, thân cây vẫn luôn dẻo dai, vươn thẳng mình thách thức sự khắc nghiệt của đại dương.
Vì những đặc tính này, từ xa xưa, người dân đã sử dụng cây ngô đồng để đan gùi, đan võng và làm dây thừng. Võng Ngô Đồng cực kỳ bền và nằm rất dễ chịu, sợi võng mềm mịn như tơ chứ không thô cứng như các loại võng bình thường. Điều đặc biệt là nằm võng Ngô Đồng vào mùa hè mát mẻ, mùa đông thì ấm áp.
Quy Trình Làm Võng Ngô Đồng
Quy trình tạo ra một chiếc võng Ngô Đồng vô cùng công phu. Đầu tiên là công đoạn tìm kiếm nguyên liệu, công việc này chủ yếu dành cho thanh niên trai tráng trong làng, những người có sức khỏe và kinh nghiệm băng rừng vượt núi. Từ tờ mờ sáng, họ mang theo nước uống và thức ăn đi sâu vào rừng tìm chặt những cây ngô đồng để mang về. Sau đó, họ dùng búa đập nát thân cây theo thớ, tước vỏ rồi đem ngâm nước khoảng một tuần, sau đó vớt lên phơi khô.
Người dân lâu năm ở đây cho biết, phải tước lớp vỏ mục cứng để lấy lớp xơ màu trắng đục, đem giặt sạch bằng nước suối, rồi phơi nắng cho thật khô đến khi chuyển thành màu trắng. Khi đó, chỉ còn lại xơ của vỏ cây, xơ này sau khi rửa sạch và phơi khô sẽ cứng, chắc và bóng như cước. Đến lúc ấy, người ta mới bắt đầu đan võng. Để đan được một chiếc võng Ngô Đồng cần khoảng 2 tháng.
Giá Trị Của Võng Ngô Đồng
Mỗi chiếc võng Ngô Đồng với sự kỳ công trong quá trình chế tác và những lợi ích đem lại, giá thành cũng khá cao, lên đến cả triệu đồng. Tuy nhiên, giá trị của nó không chỉ nằm ở chất lượng mà còn ở sự tinh xảo và công sức của những người thợ đã bỏ ra để tạo nên từng sản phẩm.
Nghề Đan Võng Ngô Đồng Đang Dần Mai Một
Nghề đan võng Ngô Đồng từng có thời kỳ thịnh hành ngang với nghề đi biển của người dân xã đảo Cù Lao Chàm. Tuy nhiên, hiện nay, chỉ còn lại một số cụ bà trên đảo giữ gìn nét truyền thống này. Để đan được một chiếc võng ngô đồng mất rất nhiều thời gian và công sức, thu nhập từ nghề này lại thấp hơn nhiều so với việc đánh bắt trên biển và các nghề khác, nên dần dần, nhiều người đã từ bỏ nghề để tìm kiếm các công việc khác.
Phục Dựng Nghề Đan Võng Ngô Đồng
Hiện nay, chỉ còn khoảng 10 người, đa số là phụ nữ lớn tuổi, vẫn tiếp tục làm nghề đan võng Ngô Đồng. Để tránh mai một nghề đan võng Ngô Đồng, người dân và chính quyền thành phố Hội An đang nỗ lực vực dậy nghề này thông qua con đường du lịch. Gần đây, đã có những hoạt động nhằm quảng bá, giới thiệu sản phẩm võng Ngô Đồng đến với du khách.
Tổ chức JICA của Nhật Bản đã đầu tư vào khu vực Suối Tình nhằm phục dựng lại ngành nghề độc đáo này, trưng bày các sản phẩm võng Ngô Đồng và đưa du khách đến tham quan, mua sắm. Những nỗ lực này không chỉ nhằm bảo tồn một nghề truyền thống mà còn giới thiệu nét văn hóa đặc sắc của người dân Cù Lao Chàm đến với du khách khắp nơi.
Tương Lai Của Nghề Đan Võng Ngô Đồng
Hy vọng rằng nghề đan võng Ngô Đồng sẽ được phục dựng và lưu giữ đến mãi về sau, gìn giữ được nét văn hóa truyền thống đặc sắc của người dân xã đảo Cù Lao Chàm. Những chiếc võng Ngô Đồng không chỉ là một sản phẩm thủ công mà còn là biểu tượng của sự kiên trì, khéo léo và tình yêu với nghề của những người thợ thủ công nơi đây.
Để trải nghiệm và mua sắm các sản phẩm võng Ngô Đồng, bạn có thể ghé thăm các khu trưng bày tại Cù Lao Chàm. Đây chắc chắn sẽ là một món quà độc đáo và ý nghĩa dành cho người thân và bạn bè.
